Informatie voor hulpverleners

Brain Blocks

Brain Blocks is een doos met verschillende materialen waaronder ballen, blokjes, bruggen, cilinders, sheets en twee platen met een afbeelding van een ‘hoofd’. Cliënten worden uitgenodigd hun ervaring te verbeelden door middel van de materialen in de doos. Zo’n moment kan bijvoorbeeld zijn: ’Het moment dat je hoofd vol zit’, of; ‘Het moment dat iemand iets naars zegt’, of; ‘Het moment dat je bang bent het fout te doen’, etc. De beelden die de cliënt maakt en de taal die hij erbij gebruikt geven de ‘organisatie’ van de cliënt weer. Vervolgens nodigen we de cliënt uit tot het zetten van het vervolgstapje in zijn ontwikkeling. 

 

Het doel van Brain Blocks

Brain Blocks is in essentie een reflectiemiddel dat in te zetten is voor mensen met een relationeel probleem. Dit wil zeggen dat er een probleem wordt ervaren door de cliënt in relatie tot zichzelf (zelfbeeld, zelfvertrouwen), tot anderen en/of tot de omgeving. Meer concreet kunnen we stellen dat Brain Blocks een interventie is met vier doelstellingen die onderling nauw met elkaar verbonden zijn, namelijk:

  • ik-ander differentiatie
  • belemmerende overtuigingen
  • psycho-educatie
  • communicatie

Bij problemen op het gebied van de ik-ander differentiatie is te zien dat cliënten vaak in conflict zijn met anderen of juist te weinig voor zichzelf opkomen. Sommige cliënten stellen zichzelf te veel centraal en houden te weinig rekening met anderen. Bij andere cliënten is een tegenovergestelde beweging te zien. Deze cliënten komen te weinig voor zichzelf op en zijn te volgzaam. Bij de ik-ander differentiatie staat het ontdekken van ‘ik’ centraal om vervolgens de ‘ander’ beter waar te kunnen nemen. Het gaat over de ontwikkeling van oorzaak en gevolg binnen interactie.Thema’s als grenzen ontdekken, van jezelf en anderen, emoties verwoorden en reguleren en in- en meeleven horen bij dit thema.

Belemmerende overtuigingen zijn ideeën die de cliënt heeft gevormd over zichzelf, over anderen en over de wereld. Het gaat hierbij vooral over die overtuigingen die belemmerend zijn in het dagelijkse functioneren. Bijvoorbeeld overtuigingen als; ‘Ik ben dom’, ‘Ik schiet altijd tekort’, ‘Mensen zijn niet te vertrouwen’, ‘Ik hoor er niet bij’, etc. Bij Brain Blocks werken we van een ‘probleem beeld’ naar een ‘kern beeld’ wat de mogelijkheid geeft deze overtuigingen te onderzoeken, te ontkrachten en tot anders denken en handelen te komen.

Brain Blocks is oorspronkelijk ontwikkeld als psycho-educatievoor mensen met autisme. Bij de psycho-educatie gaat het erom dat de diagnose inzichtelijk wordt gemaakt. Dit wordt gedaan door beelden te vormen die zo goed mogelijk aansluiten bij de ervaring van de cliënt. Vervolgens dienen deze beelden als uitnodiging aan de cliënt om tot zijn eigen beelden en taal te komen. Psycho-educatie is een proces waarin de cliënt zich meer bewust wordt van zijn eigen organisatie en het gevolg op de interactie met anderen en zijn omgeving. Het is dus vooral een proces en niet zozeer een les.

Binnen het gebied van communicatie staat de onderlinge interactie tussen de cliënt en belangrijke anderen in zijn omgeving centraal. Door samen een beeld en een taal te spreken ontstaat er meer draagvlak voor anders kijken, denken, voelen en handelen. Er ontstaat meer wederzijds begrip, wat ruimte geeft voor een andere meer constructieve interactie. Het gaat hierbij niet alleen om de beelden van de cliënt maar ook om de beelden van belangrijke anderen. De dialoog staat hierbij centraal.

 

Theoretische onderbouwing en procesevaluatie

De theoretische onderbouwing van Brain Blocks is te lezen in het document; Brain Blocks: Enabling interaction and reflection. Theoretical Background. (Ven van de., Erisman., Syurina 2019). Dit is een wetenschappelijke onderbouwing geschreven in het Engels.

Ook is er een procesevaluatie beschikbaar. Het doel van dit evaluatieonderzoek is om inzichten te vergaren in het bereik, het gebruik en de waardering van Brain Blocks door hulpverleners en cliënten (Brain Blocks Evaluatierapport – Erisman 2019).

 

Brain Blocks basis cursus

Brain Blocks kent op dit moment een basiscursus die bestaat uit drie lesdagen. Deze dagen zijn gericht op het overdragen van die kennis en vaardigheden die je nodig hebt om met Brain Blocks in de praktijk aan de slag te kunnen gaan.  Inmiddels werken we aan een gevorderde cursus op verzoek van veel cursisten die de basiscursus hebben gedaan.

De eerste cursusdag staat in het kader van psycho-educatie autisme. Hier is voor gekozen omdat dit een dag is die relatief veel structuur geeft.Echter de manier waarop de cliënt functioneert op het gebied van ik-ander differentiatie in combinatie met eventuele belemmerende overtuigingen vormt de basis. De cliënt dient immers aan de psycho-educatie toe te zijn.Vervolgens wordt in de tweede dag de structuur van de eerste dag losgelaten en staat de structuur van de cliënt centraal. De werkwijze wordt dan diagnose vrij! In deze tweede dag staat het werken aan de ontwikkeling van ik-ander differentiatie centraal. Het begeleidingsschema wordt geïntroduceerd en het eerste deelin dit schemawordt behandeld.

Tijdens de derde dag staat het werken met belemmerende overtuigingen centraal. Deelnemers leren te kijken naar de ‘gelaagdheid’van de beelden en leren te komen tot de kern van de problematiek. Het onderste deel van het begeleidingsschema wordt toegevoegd. De beelden en de taal van de cliënt kunnen hierdoor beter ‘gelezen’ worden vanuit een ontwikkelingsperspectief. Ook het werken met een Brain Blocks ‘lijf’ is onderdeel van deze dag.

De cursus wordt afgerond met een eindopdracht die bestaat uit het beschrijven van drie reflectiemomenten met Brain Blocks.

 

Voor wie?

De Brain Blocks cursus is bedoeld voor professionals met minimaal een HBO-denk niveau. De professional moet werkzaam zijn binnen de hulpverlening of het onderwijs. Verder is het belangrijk dat de hulpverlener de mogelijkheid heeft om Brain Blocks in de praktijk in te zetten gedurende de cursus om vaardig te worden in de interventie.

 

Bevoegdheid

Na het behalen van de cursus ben je bevoegd om met Brain Blocks te werken. Cursisten krijgen drie jaar een podium op de website (indien gewenst) als Ambassadeur. Hierdoor laten we aan cliënten zien welke hulpverleners geschoold en up-to-date zijn. We hebben de afgelopen jaren ook gezien dat Brain Blocks een interventie is die zich voortdurend ontwikkeld. Inzichten van nu kunnen over een paar jaar verouderd zijn. Het updaten van kennis en vaardigheden is nodig. Daarom organiseren we supervisiedagen.

 

Sociale media

Brain Blocks mag niet zonder toestemming van de auteur gepubliceerd worden. Het filmen van de interventie en plaatsen op sociale media waaronder Youtube, Facebook en andere media is niet toegestaan.

We zien dat sommige hulpverleners deze beelden gebruiken als interventie naar hun cliënt. Maar ook cliënten zelf kijken naar deze filmpjes. Uitlatingen als; ‘Brain Blocks dat ken ik al, ik heb naar een fimpje op YouTube gekeken’,of ‘Brain Blocks dat is saai, dat ga ik niet doen (refererent naar zo’n filmpje)’, die hieruit voort komen vinden we niet gepast.

We gunnen elke cliënt zijn eigen ‘ontdekking’. Om de waarde en kracht van de interventie te borgen stellen we deze grens. Door hier samen voor te gaan staan voorkomen we oneigenlijk gebruik.

 

Gebruik van het Brain Blocks logo en illustraties

Wil je graag het Brain Blocks logo en of Brain Blocks illustraties gebruiken (ook het gebruik van zelfgemaakt foto’s van Brain Blocks beelden vallen hieronder)? Vraag dan even toestemming! Dien dan jouw verzoek in door een mail te sturen.